Aleksandra Bąkowska
4 września 2015

Przedawnienie roszczeń w prawie norweskim

Co to jest przedawnienie i jakie są jego konsekwencje?

Przedawnienie to instytucja prawa cywilnego, która polega na tym, iż po upływie określonego terminu tzw. terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, powołując się na upływ czasu. Terminy przedawnienia służą stabilizacji obrotu prawnego poprzez ograniczenie lub wyłączenie możliwości dochodzenia roszczeń na drodze sądowej po upływie określonego czasu.

Monitoruj swoje wierzytelności!

Brak płatności zobowiązań w terminie, jest bolączką wielu firm. Bardzo często braki płatności, są spowodowane złą sytuacją finansową dłużnika, jej nagłym pogorszeniem i niewypłacalnością, czy też kwestionowaniem zasadności danej płatności przez dłużnika. Z upływem czasu część zaległości wymyka się z spod kontroli, o części zwyczajnie po ludzku zapominamy.

Pasywność wierzyciela może na skutek przedawnienia roszczenia, doprowadzić do jego nieodwracalnej straty finansowej.  W celu uniknięcia straty, ważnym jest aby wierzyciel posiadał wiedzę odnośnie terminów przedawnienia, co pozwoli mu „trzymać rękę na pulsie”.

Terminy przedawnienia w prawie norweskim

Norweskie prawo, podobnie jak i polskie, przewiduje różne terminy przedawnienia, w zależności od rodzaju roszczenia i pewnych okoliczności.

Ogólny termin przedawnienia roszczeń wynosi 3 lata. Zobowiązanie, które jest uznane przez dłużnika na piśmie w tzw. gjeldsbrev, przedawnia się z upływem 10 lat. Natomiast odsetki ze zobowiązania, uznanego przez dłużnika na piśmie przedawniają się z upływem 3 lat.

Zasady liczenia biegu terminów przedawnienia

Przy obliczaniu biegu terminów przedawnienia, nie wystarcza znajomość długości terminów. Niezmiernie ważna jest wiedza w zakresie ich obliczania, w tym początku ich biegu, przerwania oraz biegu na nowo.

Początek biegu terminu przedawnienia liczy się zwyczajowo od momentu, kiedy wierzyciel najwcześniej miał możliwość domagania się zapłaty długu. Moment ten wiąże się z pojęciem tzw. wymagalności długu. Najczęściej będzie to np. termin płatności, wynikający z faktury. W braku wcześniejszego ustalenia konkretnego terminu płatności, termin przedawnienia biegnie od momentu wezwania dłużnika do zapłaty przez wierzyciela.

Przerwanie biegu terminu przedawnienia

Aby roszczenie nie uległo przedawnianiu musi nastąpić przerwanie biegu terminu przed jego upływem. W tym celu prawo stawia wymóg podjęcia przez wierzyciela lub dłużnika aktywnego działania, które doprowadzi do przerwania terminu.

Należy mieć jednak na uwadze, że jedynie ściśle określone prawem sytuacje odnoszą skutek w postaci przerwania terminu przedawnienia. 

Co do zasady wierzyciel musi podjąć kroki prawne w celu uzyskania orzeczenia sądu. Praktycznym przykładem będzie wytoczenie powództwa przed sądem polubownym lub sądem powszechnym. W momencie kiedy w sprawie zostanie wydane orzeczenie sądu, termin przedawnienia zasądzonego roszczenia biegnie na nowo. Wówczas mamy już do czynienia z terminem przedawnienia wynoszącym 10 lat.

Czynnością, która przerwie bieg terminu przedawnienia jest również złożenie do komornika wniosku o wszczęcie egzekucji, przy założeniu, iż wierzyciel dysponuje tytułem wykonawczym czyli prawomocnym wyrokiem sądu lub sądu polubownego. Po przeprowadzaniu egzekucji, termin przedawnienia roszczenia będącego podstawą jej prowadzenia biegnie na nowo i wynosi wówczas 10 lat.

Kolejną okoliczności, która doprowadzi do przerwania biegu terminu przedawnienia jest złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika albo zgłoszenie wierzytelności do masy upadłości, po ogłoszeniu upadłości dłużnika.

Terminu przedawnienia nie przerywają natomiast zwykłe wezwania do zapłaty, wysłane listem poleconym.

Przerwanie terminu przedawnienia przez dłużnika

Podjęcie przez wierzyciela kroków prawnych w celu przerwania biegu terminu przedawnienia niejednokrotnie wiąże się z dużymi kosztami. Tańszą oraz prostszą alternatywą może być uzyskanie od dłużnika pisemnej akceptacji długu, na przykład z jednoczesnym odroczeniem terminu płatności albo też spisaniem tzw. gjeldsbrev (o którym mowa powyżej), dzięki któremu roszczenie, uznane w pisemnym dokumencie uzyska dłuższy, dziesięcioletni termin przedawnienia.

Podsumowując, niezmiernie ważnym jest aby wierzyciele monitorowali swoje wierzytelności na bieżąco i zapobiegali ich przedawnieniu. W praktyce niejednokrotnie dokładne ustalenie terminów przedawnienia może nastręczać trudności, dlatego też warto w takich sytuacjach skorzystać z profesjonalnej porady.